Ruim vijf jaar registreren

Het is ruim vijf jaar geleden, tijdens de corona-crisis, dat ik besloot te kijken of ik in één jaar 1000 soorten zou kunnen vinden rondom het opstijgpunt van de hoogspanningskabels aan de Gooimeerlaan in Leiden. Van de dat jaar gefotografeerde organismen zijn er inmiddels 850 op naam gebracht en samen met de niet gedetermineerde soorten is het doel van 1000 soorten wel gehaald.

De eerste foto van het 'project', 1 februari 2020 -
Elgiva solicita, de Bruinrugzigzag.

Merenwijkpark - Wantsenpark

Afgelopen maandag samen met Klaas Sikkema, een mede-wantsenliefhebber, op wantsenzoektocht gegaan in het Merenwijkpark. Klaas loopt daar regelmatig en had mij beloofd een aantal bijzondere soorten uit de bomen en struiken te kloppen; soorten die ik niet in mijn gebied heb en niet eerder had gezien. En dat lukte geweldig goed. Weten dat ze er zitten is één ding, ze ook daadwerkelijk vinden een tweede.

Sthenarus roturmundi, de Populierenblindwants,
Merenwijkpark 17-07-2023.

Stand van zaken

Het combineren van een docentenbaan met het schrijven van een blog waarvoor je veel veldwerk moet doen, blijkt niet zo makkelijk als het in de corona-jaren leek. Het veldwerk lukt nog wel, maar het schrijven van de blog is er een beetje bij ingeschoten de laatste maanden. Tijd dus voor een update van de ontwikkelingen van het gebied.

Een Zwartkopcymus (Cymus melanocephalus), 6 mei 2023.

Nimfen alom

In juni vond ik de eerste Zuidelijke groene schildwantsen in het gebied. Deze soort is zich snel aan het uitbreiden in Nederland (zie statistieken waarneming.nl). Juni blijkt vroeg in het jaar te zijn en het aantal gemelde copula is laag. 

Zuidelijke groene schildwants - Nezara viridula 
in copula, 11-06-2022.

Hazelaarbleekpoot is wantsensoort nummer 103

Vandaag een wantsensoort aangetroffen in het gebied waar ik al een tijdje op zit te wachten. Er staan 2 Hazelaars in het gebied en ik weet dat de Hazelaarbleekpoot, Phylus coryli, in het wijkpark al jaren wordt waargenomen. 

Hazelaarbleekpoot, nieuwe soort in het gebied,

Nieuwe soorten en nieuw nageslacht

Een van de dingen waar ik in geïnteresseerd ben is de verandering in aanwezige soorten in het gebied. Door het maaien en andere beheermaatregelen vanuit het belang van de elektriciteitsmaatschappij en de molen, verkeert het gebied in een gedeeltelijk pioniersstadium. Bomen en struiken krijgen geen kans om echt uit te groeien en her en der wordt de grond volledig omgewoeld, zodat er continu wel ergens vanaf nul moet worden opgebouwd.

Wat dat betekent voor de soortenontwikkeling durf ik eigenlijk niet te zeggen. Verwacht ik een kleine of een grote groep vaste bewoners? Verwacht ik veel of weinig passanten/nieuwe soorten in een jaar? Voorlopig verwacht ik dat er best wel wat nieuwe soorten per jaar bijkomen, gewoon omdat ik pas twee jaar echt aan het kijken ben.

Afgelopen week kwam ik in ieder geval weer een paar nieuwe soorten tegen voor het gebied.

Dicyphus bolivari, een oprukkend bochelwantsje en nieuw voor
het gebied.

Warm weer = welkom zweefvliegen

Na een regenachtige periode, brak afgelopen het weekend de zon door. En dat leverde direct een heleboel nieuwe soorten op voor dit jaar. Met name de zweefvliegen zijn begonnen en vliegen vooral rond de bloeiende Raapzaad (Brassica rapa). Een van mijn favorieten is de kleine Veelvlekkorsetzweef-vlieg (Neoascia interrupta).

Vrouwtje Veelvlekkorsetzweefvllieg, Neoascia interrupta.

Wantsengedrag op de muur

Een tijdje terug kwam ik kort na elkaar 2 Nabis ferus mannetjes tegen die driftig met een achterpoot langs het achterlijf aan het 'strijken' waren. Het eerste dat in mij opkwam, was dat het zou kunnen gaan om het verspreiden van feromonen om vrouwtjes te lokken. Alleen had ik daar nog niet over gehoord bij wantsen. Bovendien dacht ik dat het bij insecten meestal de vrouwtjes waren die de mannetjes lokken, zoals bij verschillende motten. Tijd dus om me een beetje in te gaan lezen.

 

Mannetje Nabis ferus. Verspreidt hij feromonen?

De loopkevers worden wakker

De afgelopen week was het mooi weer en dat heb ik gemerkt in het gebied. De loopkevers zijn actief geworden en verschillende andere kevers laten zich zien.

De moerassnelloper, Agonum fuliginosum, 11 maart 2022.

Ook de Haakjesschildwants is er vroeg bij

Echt koud is het deze winter nog niet geweest. Afgelopen zaterdag leverde een bezoekje de eerste Haakjesschildwants (Podops inunctus) van het jaar op. En dat lijkt, met de tweede melding op waarneming.nl, heel vroeg.

De eerste Haakjesschildwants, Podops inuncta, van het jaar.

Een nieuwe landplatworm voor het gebied

Landplatwormen zijn een grappige groep om tegen te komen in het gebied. Ik ken ze wel van natuurdocumentaires over de tropen, maar nooit echt bij stilgestaan dat ook in Nederland landplatwormen voorkomen. Toen ik afgelopen week de derde soort in het gebied tegenkwam, ben ik toch wat gaan lezen over deze groep organismen. Maar eerst een foto van de derde soort: Marionfyfea adventor.

De Blauwgevlekte landplatworm, Marionfyfea adventor,
2022-02-11.

Erg vroeg Bont zandoogje

Vrijdagmiddag 28 januari scheen er een aarzelend zonnetje op het gebied. Toch maar even met de camera op pad om te kijken of er meer te vinden zou zijn dan tijdens het grauwe, kille weer van de afgelopen weken.

Direct bij aankomst trof ik op de witte muur achter Sjartec een Bont zandoogje, Pararge aegeria. 

Bont zandoogje, 28 januari 2022.

Hoe staat het ervoor na de kaalslag?

De afgelopen maanden ben ik voornamelijk bezig geweest met het aanpassen van de pagina's met soorten en heb ik geen tijd genomen om wat te bloggen. Nu dan wel.

Sinds de kaalslag van afgelopen maart is het gebied weer aardig begroeid geraakt.

Het paadje door de bramen op 4 december 2021.

Bioblitz Strengen

Van 24 april t/m 2 mei 2021 heb ik samen met een aantal personen in het gebied aan de westkant van de Strengen gezocht naar zoveel mogelijk soorten, een zogenaamde Bioblitz. Dat gebied is helemaal opnieuw ingericht, op een strook rondom na. Er blijken verschillende meningen te bestaan over deze herinrichting en eigenlijk iedereen is benieuwd hoe het zich zal gaan ontwikkelen. Vandaar deze Bioblitz. Het geeft een indruk van de startsituatie en een beginpunt van het herstel. 

De Bioblitz leverde ongeveer 244 soorten op, waarvan 172 met een hoge mate van zekerheid tot op soort zijn gedetermineerd.

Het overzicht per soortgroep:

Alles plat, we beginnen opnieuw

Het hele gebied is eind maart tegen de vlakte gegaan. Na het parkeerterrein van de huurmij, is nu alle begroeiing tot op de grond verwijderd. Navraag leerde dat dit gedaan is om ervoor te zorgen dat de molen niet belemmerd wordt. Als de begroeiing te hoog wordt, vangt de onderste wiek onvoldoende wind en kan de molen uit balans raken, met alle gevolgen van dien.

18 maart, de meeste begroeiing is verwijderd. De volgende
dag zal de rest weggehaald worden.

Een nieuw jaar, nieuwe soorten

Toch maar besloten door te gaan met het zoeken van soorten in het gebied, ook al is een deel nu verdwenen onder betonplaten. We kijken wel hoe lang het interessant blijft. Vandaag waren het vooral de pissebedden die me trokken. Daar zat een 'nieuwe' soort voor het gebied tussen, de Veenribbel (Haplophthalmus danicus).

De Veenribbel, Haplophthalmus danicus, een kleintje.

"They paved paradise and put up a parking lot"

Als ik midden december 2020 het gebied inloop, worden de zandheuvels afgegraven en de overgroeide grindtegels verwijderd. Het zandlichaam wordt, letterlijk, met de grond gelijk gemaakt en de stenenhoop afgevoerd. Het hele stuk ten zuiden van de brug ligt overhoop. Het is een triest gezicht.

Een deel van het gebied is veranderd in een parkeerplaats.

Het kleinere spul is er nog

Nu het kouder begint te worden, de bloemen grotendeels verdwijnen en de dagen korter worden, zijn het vooral de kleinere organismen die actief blijven. Daarbij moet je denken aan springstaarten, spinnen, dwergcicaden, (kleine) muggen en vliegen. De kevers zijn bijna helemaal verdwenen, om de winter als ei, larve of adult op een veilig verstopplekje door te brengen.

Lindbergina aurovittata, één van de aanwezige dwergcicaden.

Stand van zaken

De afgelopen weken druk bezig geweest met werk en de herinrichting van het huis, waardoor ik veel minder tijd heb gehad om naar het gebied te gaan. Desondanks zijn er ook in deze tijd nieuwe soorten bijgekomen.

Zo trof ik deze week een vrouwtje aan van de Herfstmetaalwapenvlieg, Sargus bipunctatus. Ze bleef netjes zitten op een bramenblad.

Vrouwtje Herfstmetaalwapenvlieg, Sargus bipunctatus.

Parasitaire platworm in slak

Afgelopen dinsdag kwam ik deze tegen in Leiden: